musisz zobaczyć
  • Loading

SPOŁECZNA ROLA OGRODÓW DZIAŁKOWYCH

Ogrody działkowe na ziemiach polskich zaczęły powstawać na przełomie XIX i XX wieku, a pierwszym z nich był utworzony w 1897 roku ogród „Kąpiele Słoneczne” w Grudziądzu. Ta przeniesiona z Niemiec idea wsparcia najuboższych warstw społecznych skibką ziemi, na której mogliby uprawiać warzywa i owoce, szybko zakiełkowała w naszych rodzimych stronach. Do wybuchu wojny we wrześniu 1939 roku w Polsce funkcjonowało już ponad 600 ogrodów zajmując powierzchnię blisko 6500 ha.

Największy rozkwit ogrodnictwa działkowego nastąpił w okresie Polski Ludowej. Aktualnie w kraju funkcjonuje ponad 5000 Rodzinnych Ogrodów Działkowych. Z tej liczby aż 4738 jest prowadzonych przez Stowarzyszenie Ogrodowe Polski Związek Działkowców, organizację broniącą praw działkowców i krzewiącą idee działkowe od ponad 34 lat.

Przeznaczając grunty pod ich budowę władze miast i miasteczek dostrzegały społeczną i socjalną rolę ogrodów jako miejsc zarówno wypoczynku jak i swoistego zaplecza socjalnego umożliwiającego poprawę warunków bytowych najbiedniejszych warstw społecznych. Socjalna rola ogrodów wzrosła w latach głębokiego kryzysu ekonomicznego lat ’80-tych. Wtedy też na działkach obok warzywnych grządek i krzewów owocowych zaczęły pojawiać się klatki z królikami, kurami, a nierzadko na ogrodowych obrzeżach także pasieki z ulami.

Po transformacji ustrojowej zmienił się też charakter użytkowanych działek. Dziś pełnią one głównie funkcję wypoczynkową. Miejsca warzywnych grządek zajęły rabaty kwiatowe i trawniki, na których przy rozpalonym grillu spotykają się całe rodziny. Jednak nadal część działek, użytkowanych szczególnie przez osoby z najmniejszymi dochodami przeznaczona jest w większości pod uprawę warzyw i owoców. Mogą w ten sposób zaopatrzyć się w niezbędne witaminy i minerały znajdujące się w płodach  nie nadwyrężając przy tym skromnego budżetu domowego. Tę funkcję działki wykorzystują także osoby z nieco grubszym portfelem, którym zależy aby na ich stole znalazły się zdrowe, pozbawione chemii produkty.

„Nie wolno zapominać także o aspekcie zdrowotnym. Osoby aktywnie pracujące i spędzające czas na działce żyją kilka lat dłużej od swoich rówieśników, którzy nie korzystają z dobrodziejstw jakie niesie ze sobą działka. Dostarczają one ponadto ekologicznych warzyw i owoców wolnych od chemii pochodzenia przemysłowego, która wdziera się do produkcji masowej w postaci nawozów i środków ochrony roslin.” – zwraca uwagę Instruktor Ogrodowy przy Okręgowym Zarządzie Podlaskim Polskiego Związku Działkowców dr Stanisław Dworakowski.

Ogrody działkowe położone w centrach miast spełniają jeszcze jedną ważną funkcję, istotną dla całego społeczeństwa. Stanowiąc część zieleni miejskiej, swoistego ekosystemu miejskiego przyczyniają się do redukcji trujących związków chemicznych pochodzenia przemysłowego obecnych w powietrzu, poprawiając jego jakość i tym samym wpływając na poprawę warunków życia i zdrowia mieszkańców.

W granicach miasta Łomża znajduje się aktualnie pięć ogrodów działkowych zajmujących łączną powierzchnię 55,8 ha, co stanowi 2,7 % powierzchni miasta. Codziennie z dobrodziejstw znajdujących się tam działek korzysta 1100 mieszkańców naszego miasta wraz z rodzinami.

 

 

Marek Gładysiak